Очиқ-сочиқ кийиниш ёки ёшлар модаси June 26, 2006
Posted by ayollar in Beauty and Fashion.12 comments
Яқинда онам Хоразмдан Қозоғистонга мехмонга келди. Бу ердаги қизларнинг кийинишини кўрган онам хайратдан ёкасини ушлади. Тўғрида қишлок қизларининг одмигина кийинишига кўникиб қолган одамга шаҳарлик қизларнинг ярим ёлонғоч кийинишлари ўзгача кўриниши табиий. Бугунги кунда Ўзбекистоннинг марказий шаҳарларида ҳам хотин-кизлар айни шу русумда кийинишади. Бу сўнгги “мода”. Яъни баданнинг елка қисми очиқ, қорин қисмда эса албатта киндик кўриниб туриши лозим. Шу пайтгача калта юбка кийишни қоралаб келган ёши улуғ қариялар ҳам тилларини “тишлашган”. Айникса, ёз ойлари қиз ва аёллар деярли “ечиниб” олишади. Онамнинг айтиб беришларича, яқинда тошкентлик бир қариндошимизнинг қизини унаштиришибди. Тўй куни белгиланиб, хамма нарса тайёр турган бир пайтда қуда томон қизни келин қилишдан бош тортишган. Маълум бўлишича, куёв бўлмишнинг аммаси қизни сўнгги “мода”да кийинган холда кўчада кўриб қолган ва буни барчага етказган. Шу билан қуда томон ярим яланғоч кийинадиган қизни келин қилишни хоҳлашмабди. Бир неча кун аввал Тошкентга бориб келдим. Қозогистонга нисбатан бу ерда кийим-кечакнинг арзонлиги учун ўзимга бир сидра кийим-бош олишни мўлжаллаб, Тошкент дўконларини айландим. Дўкон расталаридаги ёзги кийимларнинг барчаси бир хил кўринишда: елка қисмдаги ингичка ипга уланган бир қарич узунликдаги мато. Бу фақат тананинг кўкрак қисмини ёпиб туришга мўлжалланган. Кўча-куйдаги қиз-жувонларнинг аксарияти ҳам худди шундай кўринишда кийинишган. Ўзим ҳам замонавий русумда кийинаман. Лекин ҳеч мана шундай ярим ялонғоч кийинишга ўргана олмадим. Балки ота-онангиз қаршилик қилишар дерсиз. Йуқ, мен мустақил одамман. Кийинишимга ота-онам хеч қачон таъсир курсатишмаган. Қолаверса, хозир менинг қандай тарзда кийинганимни улар билишмайди хам. Чунки уйдан узоқда, таниш-билишлардан йироқдаман. Барибир шу сўнгги “мода”да кийина олмаяпман. Балки ёшим 18 да эмаслиги учундир. Ундай десам мен тенгилар ҳам “мода” дан ортда қолишмаган. Дугоналар! Сиз нима дейсиз мен замондан ортда қолаяпманми? Умуман узбек қизларининг ярим яланғоч кийинишига сизнинг фикрингиз қандай? __Гўзал
“Маҳаллада дув-дув гап”, ёки тўйларимиз ҳақида June 24, 2006
Posted by ayollar in Oila va Turmush Tarzi, Yulduzlar Hayotidan.2 comments
Эшитдингизми, машҳур актриса Никол Кидман турмушга чиқаётганмиш. Кимга, йўқ, янами дейсизми? Ҳа ва бу сафар Кэс Урбан деган қўшиқчига экан. Ўтган ой унаштирилганларини халққа маълум қилишганди. Бу 38 ёшли Урбаннинг биринчи уйланишику, аммо 39 ёшли Никол бундан аввал машҳур актёр Том Круз билан турмуш қурганди. Орада у бўлди, бу бўлди, ишқилиб, ўн йилдан ортиқ давом этган турмушларига нуқта қўйилганди. Аммо, уларнинг биргаликда асраб олган икки фарзандлари ҳам бор: Коннор ва Эзабелла…Болаларнинг ҳар иккаласи ҳам тўйда иштирок этиш учун Австралияга келишибди. Энди келин-куёв “дўстлар ва оила аъзолари иштирокидаги оддий тўй” бўлиши ҳақида айтишган эса-да, унинг довруғи мағрубу-машриққа кетса керак! Бу ҳақда ҳали замон эшитасиз, чунки машҳурлару-бойларнинг тўйлари доимо тилларда достон бўлади-да! Аммо, бунақа “маҳаллада дув-дув гап бўладиган” тўйларни қилишни ким истамайди дейсиз! Дабдабали тўй-хурсандчилик қилиш учун машҳур бўлиш, ёки бой-бадавлат бўлиш шарт эканми? Узоққа борманг, мана Ўзбекистонда ҳозир айни тўй мавсуми. Ўтган йил ёзда Тошкентга борганимда синглим ўғлини суннат тўйини қилиши ҳақида айтиб қолди. Куёвимиз “нима бўлса бўлсину, мен Тошкентдан фалон қўшиқчини олиб келаман”, деб туриб олибди. Ўша “фалон” қўшиқчи менинг дугоналаримдан бўлгани учун у билан гаплашиб беришни илтимос қилишди. Майли, ният қилгандир, қолаверса, куёвнинг топиш-тутиши ёмонмас, деган хаёл билан қўшиқчи дугонамга қўнғироқ қилдим. У ёқ- бу ёқдан гаплашиб, “илтимосим”ни айтдим. Бораман дейишдан олдин, гап қўшиқларни ёзиш қанчалар қимматлиги, ундан кейин уни телевизору-радиодан қўйишга қанча пул кетиши, ҳамма жойда “пул-пул”, қолаверса, қўшиқчилар учун ҳам тобора рақобатлашув кучайиб пул топиш қанчалар қийин бўлиб кетаётгани ҳақида борди. Хуллас, дугонам 1500, жуда бўлмаса 1200 доллар билан боришга рози бўлди. Бу энг арзон нарх эканини айтди.Майли уни ҳам тушинаман. Мен “каттароқ санъаткорлар” 10000, 20000 билан тўйга боришлари ҳақида ҳам эшитгандим-ку, аммо…ҳа майли. Нима бўлса, бўлди дедиму, синглимга нархни айтдим. Тўйга қолиш менга насиб этмади. Бу ёқда ишга чиқишим керак деган узримни айтиб ортга қайтдим. Кейин эшитдим, тўйга дугонам бормабди, белгиланган кун бошқа муҳимроқ “закази” бор экан. У бўлмаса ҳам сал бундоқроқ санъаткорлар келиб тўйда хизмат қилишибди. Аммо, қўшиқчини шунча пулга олиб келишса, 400-500 дан ортиқ меҳмонни кутиб олиш учун бошқа харажатлар қанчага тушишини тасаввур қилиб кўрингчи! Қўшиқчи Тошкентдан келган “фалончи” бўлмаса ҳам, сарпо-сурув, келин олаётган, ё-да қиз чиқараётган бўлсангиз унинг сепичи? Бу оддийроқ оила мисолида. Онамнинг айтишларича, ҳозир Россияга бориб ишлаб келаётганларнинг уйланишу, ўғил тўйларига гап йўқ эмиш. Энди биргина туманимизни оладиган бўлсак, пул топай деб Россияга кетганларни ҳар бир оиладан дейиш мумкин. Айримларнинг оиласида эркак қолмаган. Бугун уйланиш тўйини ўтказиб, эртага қарзни узай деб ёшгина келинчакни уйда қолдириб “Россия қайдасан” деб йўлга тушаётганлар ҳақида ҳам эшитасиз. Қарабсизки, келгунича, фарзанди туғилиб, баъзи ҳолларда эса, тили ҳам чиқиб улгуради. Шунча узоқ йўлдан келиб-кетиш осон эканми? Қариндош-уруғ ҳам кўп худога шукур,уларга совға-салом. Бу ёқда келин боланинг сепидаги қатор-қатор кийимлари ҳам тўзиб, тўзимаса-да, урфдан қолиб ўтирган бўлса…Ундан ташқари тилла таққиси келади. Фарзанд ўғил бўлса-чи? Ҳа,энди буёғи яна тўйда дейсизми? Қарабсизки, кўп ўтмай эр шўрлик йўл пулини қарз-қавола қилиб Русия томонларга отланиб турибди… Онамга гап уқтира олмайсиз, “тўйга етказсин болам, тўй яхшида” дейдилар. Анъана дейсиз, бировдан кам бўлмасин, ўксимасин дейсиз…ахир охири кимга жабр? Куррамизнинг нариги бурчагида ҳам тўй тадориги….Ўзбекча карнай-сурнай бўлмаса-да, келинчак Никол умид билан яна бир инсонга тақдирини боғлайди. Ҳарқалай, бу тўй қарз-қаволадан ҳоли бўлади деб ишонаман…Келин-куёвнинг бир-бирларига қанчалар кўнгил қўйганлари эса, бошқа бир мавзу. Ахир Никол хоним яқиндагина ҳали ҳам собиқ эри Том Крузни севиши ҳақида айтганди-да! Бахтли бўлишсин ишқилиб! __Дийдор
Aёллар учун “футбол” вақти… June 22, 2006
Posted by ayollar in Oila va Turmush Tarzi, Salomatlik.4 comments
Шу кунлари дунёнинг барча эркаклари телевизордан кўзларини ололмасдан ўтиришсалар керак. “Адаси, аҳлат челаги тўлиб кетибди. Олиб чиқасизми?” Сукунат… “Овқат тайёр, келинг!” Бунга ҳам индамасдан хайкалдек ўтиришади. “Мен кетаяпман!” Бунга ҳам бефарқлик… Кейин тўсатдан “ГЎЛ!” деган бақириқ билан ўрниларидан сакраб туриб, хона бўйи югуриб, сизни, болаларингизни қучочлаб кетишади… Сизга бу манзара таниш бўлса керак. Масалан менинг телевизорни охирги пайт кўрганим жаҳон кубоги бошланишидан олдин бўлса керак. Икки хафтадан бери телевизор эримники бўлиб қолган. Баъзан ўзини айбдор деб хис этиб қолган пайтлари у мени ҳам футбол матчларини томоша қилишга жалб этади. Аммо 10 дақиқадан кейин вақтимни бундай ножиддий ишларга сарфлашдан кўра (яъни ёши кап катта кишиларни тўп орқасидан югуришини кўзда тутаяпман) қанча қизиқроқ ва фойдалироқ ишлар қила олишимни ўйлай бошлайман ва ўрнимдан туриб кетаман. Яхши ҳамки эркакларимизда футбол бор экан… бўлмаса нима қилишар эди? Иккита кекса Марғилонлик отахон велосипед миниб эринмасдан Олмониягача боришибди. Mарт ойида йўлга чиқишган бўлишса эндигина манзилларига етиб боришибди. Велосипедда. Нимага десангиз - қандайдир Олмон дарвозабондан дастхатини сўраш учунмиш… Ишонасизми? Мана менинг Тошкентдаги отамни овутадиган, уйга шошилтирадиган нарсаси ҳам бугун шу футбол кубоги бўлиб қолган. Онамда эса олдин кореялик “совун операси” бор эди, уни ҳам уйдагилар кўрсатишмаяпти, футбол кўрамиз деб. Шу борада битта нарса хақида ўйланиб қолдим - ўзи биз, аёллар, шундай эркаклар каби дам оламизми? Кўнглимизга ором берадиган ишлар учун вақтимиз етадими? Ёдимда бор, кичкиналигимда ойим шеърлар ёзардилар, ашулалар айтишни яхши кўрардилар. Кейин бошқа ука сингилларим туғилиши билан уй ишлари кўпайиб кетганиданми, отам томонидан рағбатлантириш йўқлиги туфайлими ижодий ишларини тўхтиб қўйдилар… Мен буни катта хато деб ўйлайман лекин онамни ҳам тушунаман… Ўз тажрибамдан биламан ўзим учун вақт топиш қанчалик қийинлигини… Китоб ўқиш, кундалигимга ўз хаёлларимни ёзиб туриш, яқин дугоналарим билан учрашиб ё телефон орқали чақчақлашиб туриш… Булар мен учун жуда мухим. Сиз эса, кўнглингиз ороми учун нималарни қиласиз? Қила оласизми? Шоира
“Қўшганинглар билан қўша қаринглар” ёки ажралиш хақида… June 16, 2006
Posted by ayollar in Mayishiy Zo'ravonlik, Oila va Turmush Tarzi.3 comments
Машҳур қўшиқчи ва 1960нчи йилларда таниқли бўлган Битлз гуруҳининг ижрочиларидан бири Пол Маккартни билан рафиқаси Хивер Хиллс ажрашишлари хақида эълон қилишганига икки хафтача бўлиб қолгандир. Собиқ манекен Хивер ёши 64да бўлган Маккартнинг иккинчи турмуш ўртоғи эди ва улар бирга атиги тўрт йил яшашди. Уларда икки ёшлик қизалоқлари ҳам бор. Юлдузлар билан бойлар хаётини биз, оддий инсонлар хаёти билан солиштириб бўлмайди албатта. Оддий халқ ичидаги мойилликларга разм солсак, Ғарбий давлатларда ажралишлар даражаси ўта юқори. Масалан, Англия, АҚШ ва Францияда ҳамма янги никоҳдан ўтганларнинг деярли ярими ажралади. Ўзбекистонда эса, ҳар қандай анъаналари кучли жамиятга ўхшаб, ажралишлар анча паст – эр-хотинларнинг атиги 12 фойизи (Ғарб билан солиштиришганда) ажралар экан. Ғарбда ажралиш жуда осон ва нормал бўлиб қолган ва менимча бу - нотўғри. Икки инсон бир-бирига кўнгил қўйиб бирга турмуш қуришга қарор қилган экан, келишмовчилик, бошқа ўзаро хаётда учрайдиган тўсиқларни енгишга харакат қилишлари керак. Айниқса фарзандлар бор холда янада кўпроқ бир- бирларини тушунишга уринишларикерак. Фақат ҳамма бор йўллар орқали иттифоқни сақлаб қолишга уриниб кўрганларидан кейингина, ўзларини хануз бахтсиз сезган холда ажралишлари керак деб ўйлайман. Бошқа томондан, Ўзбекистонда мавжуд шароитлар билан улф-одатлар сабабли кўпгина инсон ўзини бахтсиз сезса ҳам айни турмуш ўртоғи билан яшаверади. Ажралишлар ўта салбий қадам деб кўрилади — айниқса аёл киши “ажраламан” деса бунга қарши ота-онасидан бошлаб хамма қариндош-уруғлар чиқади. (Афсус эркак кишининг ажралишига муносабат бошқача… Бир хилда рағбатлантиришлар хам бўлади.) Сабабни аёлларимизнинг жамиятда паст ўрин эгаллашида, эркаклар билан тенглик йўқлигида кўраман. Аёлларимизнинг ғарбий аёллардан фарқи шундаки, улардан камдан камлари ўзлари болаларини боқиб мустақил яшашга қурблари етади. Иккинчидан, билганингиздек, болалари бор ажралган аёлга қайта турмуш қуриш жуда мушкул, деярли имкони йўқ. Қайта турмуш қуриш умидисиз, “Мени кейин ким олади? Болаларимни қандай боқаман?” деган туйғулар билан албатта ҳар қандай аёл ажрашишдан ўлимдан хам кўпроқ қўрқади. (Қишлоқ жойлардаги қийналиб кетган аёллар ўз жонларига қасд қилиш йўлини танлашлари - бунга мисол.) Шунинг учун ҳам, аёлларимиз эрларининг жаҳлдорлигига ҳам, арзимас нарсага уриш-калтаклашларига ҳам, қайнана томонидан қийнашларга хам чидаб юраверишади. Яна бир нарсага эътиборингизни қаратмоқчиман: аёллар ажрашиш ташаббуси билан чиқмаслиги сабабли хамда эр-хотин бир бири билан қариндошлар орқали “танишишлари” сабабли (яъни севги-муҳаббатсиз), улар бир-икки йилдан сўнг бир-бирини қадрлашмасдан қўяди. Айниқса эркак киши хотинини кўнглини олишга бошқа харакат қилмайди. Худди “нима қилсам хам хеч қаерга кетмайди” деган тарзда ўйлагандек… Бир дунё қариндошимиз орасида мен фақат битта ё иккита бахтли турмуш қурган эр-хотинни биламан. Бу бахтли оилаларни ажратиб турувчи хусусияти - улар бир бирларини хурмат қилишлари, эрнинг хотинини пастга урмаслиги, унинг фикрини ҳам инобатга олишидир. Бошқалар эса, эркаклар ҳам аёллар ҳам, “тақдирим шу екан” деб “болаларимни катта қилай” деб кунларини кечиришади. Аммо бу тўғрими? Бизга битта хаёт берилган экан нахотки умримиз бўйи бизни тушунишга уринмайдиган, қадримизга етмайдиган инсон билан ўтказишимиз тўғри? Мен ажралишларни оқлашни истамайман аммо салбий муҳитга тўла оилаларда болалар хам ўзларини баҳтсиз сезишини биламан. Эр-хотин ўртасида уруш бўлар экан, болалар бу урушнинг ноилож қурбони бўлиб қолишади, онасига рахми келиб ёки отасига нафратга тўлиб азоб чекишади. Отаси онасига қўл кўтарганини кўриб ўсган ўғил бола учун бу нормал холдек туюлади ва кейинчалик у ўзи ҳам буни ўз турмушида қайтариши эъхтимоли катта… Қиз бола эса ўз келажак турмуш ўртоғидан салбий муносабатни кутиб эркаклардан чўчиб ўсади. Ечими нимада деб сўрасанглар… Бир тарафдан аёлларимиз кўпроқ мустақилликга эга бўлишлари керак. Жамиятда уларнинг мавқеи, роли кучайиши, ошиши - эркаклар билан тенг бўлиши керак. Иккинчидан, ёшлар ўзлари топиб, кўнгил қўйган инсонлар билан хаётларини боғлашлари керак. Ота-оналари топганлар билан эмас. Мана шунда менимча эр хотинлар ҳам бахтлироқ бўлади, ажралишларга ўта салбий муносабат ҳам камаяди ҳам, аёлларимиз ҳам ўзларини кучлироқ сеза бошлашади. Бу - менинг фикрим. Сизлар эса нима деб ўйлайсизлар? Шоира
Ота-оналаримиз фарзандларимиз тарбиясига аралашишлари қанчалик ўринли? June 11, 2006
Posted by ayollar in Oila va Turmush Tarzi.3 comments
Яқинда отам бизникига мехмон бўлиб келдилар. Отам невараларини, яъни ўғлимни жуда ҳам яхши кўрадилар, лекин унча сабр-тоқатли эмас. 2.5 яшар ўғлим айтган нарсани қилмайди, аксинча, биз ёқтирмаган нарсаларни атайлаб қилади. Бундай хулқ бу ёшдаги болаларга хос, улар ота-онасининг сабрини синаб кўриш учун бундай қиладилар. Бироқ, менинг отам бундай фикрга кўшилмайдилар. Менга “сен болангни ўта эркалатаяпсан, гапга кирмас, қайсар бўлиб қолаяпти” дейди. Мен отамга тушунтиришга харакат қиламан, “дада, хамма болалар ҳам бир хил бўлмайди, менинг ўғлимга бошқача аҳамият керак. Агар у қайсарланганда мен уни жазоласам, у баттар қайсарланади. Шунинг учун унга яхшилича тушунтириш керак. Каттароқ бўлиб эси кириб қолади…” дейман. Дадам эса: “Йуқ, у сени ялинишингни истайди. Хамма унга ялиниш керак. Сен болангни бузаяпсан! У ҳали сенга кўрсатади!” дейдилар. Албатта мен отамни жуда ҳам хурмат киламан, лекин уларнинг гапига қўшилмайман. Ва баъзан, бундай гаплари мени ғазаблантиради. Қандай маслаҳат берасизлар менга? Ота-оналаримизнинг фарзандларимиз тарбиясига шунчалик аралашиши тўғрими ўзи? Ахир биз - бошқа авлодмизку! Жавобларингизни кутиб қолувчи Малика.
Анжелина Жоли билан Брэд Питтнинг қизчасининг расмлари June 9, 2006
Posted by ayollar in Yulduzlar Hayotidan.add a comment
(расмни катталаштириш учун унга босинг) Юлдузлар хаётига қарашли шу хафтанинг энг катта янгилиги бу Брэд Питтнинг ва Анжелина Жолининг яқинда туғилган чақалоқ қизчаларининг расмларини англиянинг Hello ! журналига сотишлари бўлди. Икки кино юлдузнинг қизи Шило Нувел 27нчи май куни жанубий Африкада жойлашган Намибия давлатида туғилди. Hello журнали расмларни биринчи бўлиб чоп этиш хуқуқи учун бир неча миллион доллар тўлагани хақида айтилмоқда. Брэд Питт билан Анжелина Жоли расмлардан тушган пулни Африка давлатларидаги етим ва оч қолган болаларга сарфлашларини таъкидлашган. Қўшма баёнотда улар “биз қизалоғимизнинг соғ омон туғилишидан ўзимизни бахтиёр сезган бир пайт, ривожланаётган мамлакатларда хар йили икки миллион бола хаётларининг биринчи кунидаёқ вафот этишидан хабардормиз ва биз шундай омадсиз фарзандларга ёрдам беришни истаймиз” деб айтишган. Бундан олдин Анжелина билан Брэд Намибиядаги икки касалхонага янги асбоб жиҳозлар сотиб олиш мақсадида 300 минг доллар тақдим этишларини эълон қилишган эди. Асбоб жиҳозлар янги туғилган чақалоқларни даволаниши учун мўлжалланган. Қани энди хамма юлдузлару бадавлат инсонлар шундай қилишса… Балки унда қашшоқлик хам болалар ўлими хам камаярмиди. Шило Нувелдан ташқари Анжелина билан Брэтда яна икки фарзанди бор, иккаласи ҳам етимхоналардан олинган. Биттаси Камбодияда туғилган 5 ёшлик бола Маддокс, иккинчиси эса эфиопиялик 16 ойлик қизча Захара. Бу ҳақда мана бу сахифада батафсилроқ маълумот ва қўшимча расмлар топа оласиз.__Шоира
Эркакларни хотинларига қўл кўтаришини қандай тўхтатса бўлади? June 9, 2006
Posted by ayollar in Mayishiy Zo'ravonlik.3 comments
Erkinoyning ammasi haqidagi hikoyani o’qib bu bechora ayolga rosa achindim. Mamlakatimizda ayollar va bolalarni urish masalasi juda yomon. Ayolga qol k’otarishni erkak kishi normal deb hisoblaydi va qaysi dir bir ma’noda jamiyat ham bunga qarshilik qilish narida tursin, ma’qullaydi. Bu O’zbek yurtining eng katta yaralaridan biridir. Bu jamiyatimizning qanchalik past ketganini korsatadi chunki ojizni faqat pastkash kishi uradi deb bilaman. Mening ham bir qarindoshim yaqinda farsand kordi, homilador paytida eri u bechorani urardi! Afsus, bunday holat O’zbekistonda bir ikki emas balki juda kopdir. Qani, aytinglar, buni qanday o’zgartirib boladi?
Rahmat, Zuhra
Йилига 3 миллион ўн ёшга тўлмаган қиз болалар суннат қилинар экан… June 3, 2006
Posted by ayollar in Salomatlik.5 comments
Жаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти олиб борган сўнги тадқиқотга кўра, суннат қилинган аёлларда туғиш жараёни оғирроқ кечади ҳамда болалари ўлик туғилиши эҳтимоли юқорироқ бўларкан. Жаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти бошқа аёлларга қараганда суннат қилинган аёлларда хомила ўлик туғилиш хавфи 50 фоизга юқорироқ бўлишини таъкидлар экан, бу амалга чек қўйишга ундайди.
Африканинг кўплаб мамлакатларида риоя қилинадиган бу анъана ҳақида эшитганмисиз? Қизларни суннат килишнинг уч тури мавжуд. Биринчисида фақат жинсий аъзодаги клитори кесилиб ташланади. Иккинчи тури, клитор билан атрофидаги органларнинг маълум қисмини олиб ташланиши. Учинчиси, бундан ҳам бешафқат бўлиб, нафақат клитор, қиз боланинг барча ташқи жинсий органлари кесилади. Албатта бу анъанани “суннат” деб аташга ҳам тил келмайди. Инглиз тилида буни аёллар жинсий аъзоларини майиб қилиш деб тарифлашади ва менимчага бу ибора айни амални яхши изоҳлайди.
Ушбу “майиб қилиш” амали қиз боланинг дунёга келганидан 18 ёшга етгунича қилинади. Бу анъананинг асослари, илдизлари қаерда дейсизми? Африкаликликларнинг кўпи буни ўз маъданиятларининг бир қисми деб кўришади. Уларга кўра, суннат қиз боланинг номусини ҳимоя қилиш учун қилинади. Африканинг айрим бурчакларида эса, клиторни “ифлос” аъзо сифатида кўрилгани учун олиб ташлашади. Бу ерда аёл кишининг анатомияси хақида кўп гапирмасак ҳам, жинсий алоқа пайти аёл кишининг энг сезувчан органларидан бири айни мана шу клитор бўлишини кўплар билса керак.
Демак, ҳар йил суннат қилинаётган уч миллион ёш африкалик қизча ҳақиқатдан ҳам ногирон бўлиб қолар эканда! Бундай бешафқат ва менинг назаримда ноинсоний “суннат” Африканинг 28 мамлакатида яшайдиган халқлар орасида кенг тарқалган экан. Бу халқлар орасида хам мусулмон ҳам насроний динига мансуб кишилар истиқомад қиладилар. Мен учун яна битта катта янгилик бу, Миср каби давлатда аёлларнинг 90 фойизи суннат қилиниши ҳақидаги маълумот бўлди…
**Шоира
Ўғлимни суннат қилдирмоқчи эмасман! June 1, 2006
Posted by ayollar in Ilm - Fan, Oila va Turmush Tarzi, Salomatlik.19 comments
Yaqinda mening onam "o’g'lingni qachon sunnat qilasizlar" deb surab qoldi. Men ota-onamdan bunday savolni anchadan beri kutib yurgandim. Gap shundaki, men o’g'limni sunnat qildirmoqchi emasman. Sunnat qilish uchun sabab yetarlicha emas. Islom dinida sunnat qilish kerak deyiladi, lekin sunnat erkak kishini musulmon qilib qo’ymaydi. Odam aqli bilan hudoga ishonishi kerak, badani bilan emas. Buning ustiga, agar hudo haqiqatdan ham erkaklarning jinsiy organini kestirilgan bo’lishini istaganda edi, nega shunday qilib yaratmagan, degan savol tug’iladi.
Endi, buni ota-onamga tushuntirish qiyin bo’ldi. Ohiri, "erim unamaydi (erim musulmon emas) deb qutuldim. Men onamga "qarang, ba’zi bir millatlarda qizlarning jinsiy organidagi klitorisini kesib tashlaydilar, din, urf-odat deb, lekin bu notu’g'ri, bu kasalliklarga olib keladi, undan xam, bir yovuz amal, o’gil bollarning sunnat qilish men uchun shu bilan barobar" dedim.
Men kichkinaligimda ukamni 5 yoshligida sunnat qilganimizni eslayman, hech qachon bu azob esimdan chiqmaydi. Shuning uchun ham o’g'limni sunnat qilismaslikka qaror qilganman.
Albatta, onam "ahir meditsinada tomonidan ham tavsiya qilinadi" dedi. Men bironta meditsina tomonidan tasdiqlangan sunnatni tarafini olgan ilmiy ishni ko’rganim yoq. Onam ham bunday "tavsiyani" o’qib ko’rgani yoq.
Albatta, agar boshqalar o’g'lilarini sunnat qilishga qaror qilsalar, bu ularning shahsiy ishi, lekin men o’g'limdan, chaqaloqligida undan so’ramasdan bir joyini kesishga jur’at etmadim.
- Malika
Талаба Эркинойдан: турмуш ўртоғнинг муносабати хақида… June 1, 2006
Posted by ayollar in Mayishiy Zo'ravonlik, Oila va Turmush Tarzi, Salomatlik.1 comment so far
